Hervorming personenbelasting 2026: dit verandert fiscaal

De wet tot hervorming van de personenbelasting bevat een reeks fiscale maatregelen die vooral als doel hebben om werken aantrekkelijker te maken en de koopkracht te verhogen. De meeste wijzigingen treden in werking vanaf inkomstenjaar 2026, al worden sommige maatregelen geleidelijk ingevoerd.

1. Fiscaal voordelige overuren

Tot nu toe konden werknemers en werkgevers voor een beperkt aantal overuren genieten van een fiscaal voordeel. Dat maximum bedroeg normaal 130 uur per jaar, maar was tijdelijk verhoogd naar 180 uur.

De hervorming maakt die verhoging definitief:

• Vanaf 2026 geldt voor alle sectoren een permanent plafond van 180 fiscaal voordelige overuren per werknemer per jaar.
• In bepaalde sectoren blijven hogere plafonds bestaan:
  • Wegen- en spoorwerken: 280 uur
  • Horeca: 360 uur

Hierdoor betalen werknemers minder belastingen op deze overuren en genieten werkgevers een gunstigere regeling inzake bedrijfsvoorheffing.

2. Netto vrijwillige overuren

Sinds april 2026 kunnen werknemers meer vrijwillige overuren presteren.

De hervorming bevestigt dit fiscaal:

• maximaal 240 netto vrijwillige overuren;
• deze zijn vrijgesteld van inkomstenbelasting én bedrijfsvoorheffing;
• voorwaarde is wel dat er geen overloon wordt betaald.

Daarnaast kunnen nog vrijwillige overuren mét overloon worden gepresteerd, waardoor het totaal kan oplopen tot:

• 360 vrijwillige overuren per jaar;
• 450 uur in de horecasector.

De bedoeling is werknemers meer flexibiliteit te geven zonder dat de belastingdruk stijgt.

3. Hogere belastingvrije som

Eén van de belangrijkste maatregelen is de verhoging van de belastingvrije som.

Dit is het deel van je inkomen waarop je geen personenbelasting betaalt.

Die stijgt geleidelijk:

• van ongeveer €10.910 (inkomstenjaar 2026)
• naar ongeveer €15.600 (inkomstenjaar 2030).

Gevolg:

• een groter deel van het loon wordt niet belast;
• werknemers houden netto meer over.

Voor gepensioneerden en personen met een vervangingsinkomen wordt dit voordeel grotendeels gecompenseerd door een lagere belastingvermindering.

4. Kinderen ten laste

De belastingvrije som wordt ook aangepast voor gezinnen.

Gezinnen met één of twee kinderen

De fiscale toeslag stijgt geleidelijk over vier jaar.

Vanaf 2029 zal:

• het eerste kind;
• het tweede kind

een gelijkwaardige fiscale verhoging opleveren.

Gezinnen met drie of meer kinderen

Voor hen verandert er vrijwel niets:

• de bestaande toeslagen blijven behouden;
• er komt geen extra verhoging.

Hiermee wil de regering beter aansluiten bij de huidige gezinsstructuren, waar kleinere gezinnen veel vaker voorkomen dan vroeger.

5. Alleenstaande ouders

Ook de bijkomende fiscale steun voor alleenstaande ouders wordt aangepast.

Vanaf inkomstenjaar 2029:

• krijgen enkel werkelijk alleenstaande ouders deze extra belastingvermindering;
• feitelijk samenwonenden verliezen dit voordeel.

Zo wil men vermijden dat mensen die feitelijk een gezin vormen toch de fiscale voordelen voor alleenstaanden genieten.

6. Huwelijksquotiënt wordt afgebouwd

Het huwelijksquotiënt is een regeling waarbij een deel van het inkomen van de partner met het hoogste loon fiscaal wordt toegedeeld aan de partner met weinig of geen inkomen.

Dat levert vandaag een belastingvoordeel op.

Volgens de regering past dit systeem minder goed bij de huidige arbeidsmarkt, waar de meeste koppels twee inkomens hebben.

Daarom:

• wordt het voordeel vanaf 2026 geleidelijk verminderd;
• tegen 2029 is het ongeveer gehalveerd.

Voor gepensioneerden gebeurt deze afbouw veel trager, over bijna twintig jaar.

7. Auteursrechten opnieuw mogelijk voor IT

Programmeerders verloren enkele jaren geleden het gunstige belastingstelsel voor auteursrechten.

Dat verandert opnieuw.

Vanaf inkomstenjaar 2026 kunnen auteurs van computerprogramma's opnieuw van dit fiscaal regime gebruikmaken, op voorwaarde dat zij aan de wettelijke voorwaarden voldoen.

8. Beperking van voordelen van alle aard

Werkgevers kunnen werknemers verlonen via voordelen zoals:

• bedrijfswagen;
• woning;
• internet;
• gsm;
• andere voordelen van alle aard.

Voortaan geldt:

• de forfaitair gewaardeerde voordelen mogen samen niet meer bedragen dan 20% van de totale bezoldiging.

Wie boven die grens gaat, riskeert een fiscale sanctie.

Hiermee wil de regering vermijden dat een te groot deel van de verloning via fiscaal voordelige voordelen gebeurt in plaats van via gewoon loon.

9. Hogere fiscale werkbonus

Werknemers met een lager loon krijgen een grotere fiscale werkbonus.

Daardoor:

• stijgt hun nettoloon;
• wordt het verschil tussen werken en leven van een uitkering groter.

De maatregel richt zich dus vooral op lagere inkomens.

10. Nieuwe regels voor doctoraatsbursalen

Ook doctoraatsstudenten worden geraakt.

Hun beurs:

• telt voortaan mee als bestaansmiddel;
• waardoor zij minder vaak fiscaal ten laste zullen zijn.

In bepaalde situaties worden zij bovendien fiscaal als alleenstaande beschouwd, zelfs wanneer zij gehuwd zijn of wettelijk samenwonen.

Dat kan ertoe leiden dat bepaalde fiscale voordelen verdwijnen.

11. Andere belangrijke wijzigingen

Daarnaast bevat de wet nog een reeks bijkomende maatregelen:

• Kleine vennootschappen: de vereiste minimumbezoldiging om het verlaagde tarief in de vennootschapsbelasting te behouden stijgt in de praktijk van €45.000 naar ongeveer €50.000.
• Jonge sporters: de minimumleeftijd voor het gunstige belastingregime daalt van 16 naar 15 jaar.
• Zelfstandigen: voorafbetalingen worden niet langer verplicht. Wie vrijwillig voorafbetaalt, kan wel nog een fiscaal voordeel krijgen.
• Bijzondere bijdrage sociale zekerheid: wordt vanaf 2028 individueel berekend in plaats van per gezin en wordt geleidelijk verlaagd.
• Werkende gepensioneerden: inkomsten uit arbeid worden vanaf 2027 belast tegen een afzonderlijk tarief van 33%.
• Leefloon: wordt voortaan belast als vervangingsinkomen, met een overgangsregeling voor gezinnen met kinderen.
• Belastingvermindering voor werkloosheidsuitkeringen: wordt geleidelijk afgeschaft.
• Belastingvermindering voor pensioenen: wordt beperkt voor hogere pensioeninkomens.
• Ondernemersaftrek: vanaf 2027 kunnen zelfstandigen een deel van hun winst fiscaal vrijstellen via een nieuwe aftrekregeling.

Bron: Securex