Geconsolideerde cijfers zonder kopzorgen: een praktisch stappenplan

Voor veel ondernemers klinkt het opstellen van geconsolideerde cijfers als iets voor specialisten met dikke handboeken en ingewikkelde schema’s. Toch hoeft het helemaal niet zo complex te zijn.

Met een duidelijk stappenplan en een gestructureerde aanpak kan je perfect zelf begrijpen wat erbij komt kijken. Op die manier krijg je een duidelijk totaalbeeld van een ondernemingsgroep, wat onmisbaar is voor het nemen van betere zakelijke beslissingen en voor het creëren van vertrouwen bij externe partijen.

Waarom consolideren?

Geconsolideerde cijfers tonen de financiële situatie van een groep vennootschappen alsof het één onderneming is. In plaats van losse jaarrekeningen krijg je zo één samenhangend overzicht. Dat is bijzonder waardevol voor aandeelhouders en bestuurders, omdat zij sneller inzicht krijgen in de globale prestaties en mogelijke synergieën binnen de groep. Ook investeerders en banken baseren zich vaak op geconsolideerde cijfers om risico’s en financiële draagkracht in te schatten.

Is consolideren verplicht?

Niet elke ondernemingsgroep is wettelijk verplicht om een geconsolideerde jaarrekening op te stellen. In België geldt die verplichting pas wanneer je als moedermaatschappij controle uitoefent over één of meerdere dochters én gedurende twee opeenvolgende jaren minstens twee bepaalde drempels overschrijdt, zoals het aantal werknemers, de omzet of het balanstotaal. Ook groepen die onder centrale leiding staan, kunnen onder deze regels vallen. Wie niet verplicht is, kan nog altijd vrijwillig consolideren om meer transparantie te creëren.

Wie neem je op in de groep?

De volgende stap is bepalen welke entiteiten deel uitmaken van de consolidatiekring. Dat hangt af van het belang dat je aanhoudt in andere vennootschappen. Heb je de meerderheid van de aandelen, dan gaat het meestal om volledige consolidatie. Bij gezamenlijke controle of een minderheidsbelang gelden andere methodes. In uitzonderlijke gevallen mag je bepaalde dochters buiten beschouwing laten, bijvoorbeeld wanneer ze verwaarloosbaar zijn of wanneer de nodige gegevens moeilijk te verkrijgen zijn.

De juiste gegevens verzamelen

Een goede consolidatie start met correcte input. Je hebt de individuele jaarrekeningen nodig van alle betrokken ondernemingen, aangevuld met informatie over onderlinge transacties, vorderingen en schulden. Zonder die gegevens is het onmogelijk om tot een betrouwbaar groepsbeeld te komen.

Interne effecten wegwerken

Een cruciale stap is het elimineren van interne transacties. Aankopen, verkopen of winsten binnen de groep mogen niet dubbel meetellen. Anders lijkt het alsof de groep groter of winstgevender is dan in werkelijkheid. Door deze interne effecten weg te werken, krijg je een realistischer resultaat.

Van cijfers naar één geheel

Daarna worden eventuele verschillen in boekhoudregels rechtgezet en bereken je, indien nodig, het aandeel van externe aandeelhouders. Tot slot bundel je alles in één geconsolideerde balans en resultatenrekening, met bijhorende toelichting. Deze jaarrekening wordt idealiter nagekeken door een bedrijfsrevisor en tijdig gepubliceerd.